zondag, oktober 22, 2017

Barmerheerd Barmerweg 10

Bewoners: J.J.A. Vermue en A.J.M. Gels
Grootte: 164.85.00 ha
Gebouwen: 1960/1961 herbouw na brand in 1959, 2005 bouw aardappelkoelloods

Barmerheerd, in de clauwboeken ook wel aangeduid als Bormer, behoorde tot de "edele heerden" van de rechtstoel van Zandeweer. Samen met de edele heerden Scheltkema, Assuma, Zwarte Neckshuis, Eissingeheem, Onnema en Butsmyta vormde Barmerheerd het overricht van Zandeweer. Helaas zijn de boerderijen met de namen Assuma en Zwarte Neckshuis niet meer te achterhalen.
De oorspronkelijke Barmerheerd bestond uit een boerderij met 75 grazen en 13 grazen, 91 roeden provincieland, Blauwerij genaamd (voor 1758 16 grazen en 91 roeden). Het provincieland was voormalig bezit van het klooster van Rottum.
De Blauwerij heeft rond 1800 enige tijd bij de Barmerheerd gehoord, maar werd later weer verkocht. Bij verkoop in 1932 van de naastgelegen boerderij Nieuw Hoykingaheerd door de erven Torringa-Arkema werd de Blauwerij gekocht door Jan Bennema en zijn vrouw Frederika Annette Smedema en bij de Barmerheerd gevoegd.
In 1595 was Johan Derricx meier van dit land voor een vaste huur van 29 gulden en 5 stuivers, in 1620 wordt hij opgevolgd door Harke Geerts, die in 1650 trouwt met Ettjen.

Lees meer...

Nieuw Hoijkingaheerd Barmerweg 12


foto: Hans Sas

Bewoners: F.J. Smits en S.G. Wiersum
Grootte: 31.31.50 ha
Gebouwen: ca. 1780 de noordelijke schuur is jonger, de achtergevel is in 1990 vernieuwd

In 1641 vindt scheiding plaats van de nalatenschap van Anneijen Varwers tussen haar neef, raadsheer Hindrick Heinens en nichten Hindirckjen Heines, weduwe Latteringe, en Egbertus Wilckens, getrouwd met Niesjen Heinens, waarbij de weduwe Latteringe ontvangt "een halve heert landes toe Zandeweer, zijnde de gehele heert, groot 40 grazen".
In 1646 verpachten Adriaan Simonides en Hilletien van Vullen aan Edsart Jacob Clant toe Nijenstein en Bouwina Coenders van Helpen 18¾ grazen land, onder beklemming in gebruik bij Ubbo Ottes en nagelaten door Andries Jaspers en Anna Varwers, "komend de overige 21¼ grazen toe aan de weduwe Frerick Latteringe".
In 1652 verkoopt Lumeljen Heines, weduwe van Hulten, haar 21¼ grazen aan Bouwina Coenders van Helpen, weduwe van E.J. Clant van Nijenstein. In een andere aktevan 1652 erkent Bouwina Coenders van Helpen tegenover Lumeljen Heines, weduwe van Hulten, dat zij de koopsom van 21¼ grazen, onbetaald heeft gelaten.

Lees meer...

Veilingweg 25

Bewoner: J.A.M. Oude Lansink en R.M.R. Elberink
Grootte: 1.80.52 ha
Gebouwen: 1904 vernieuwd

Vanouds was deze boerderij 25 grazen groot en bestond uit drie kavels: 4½ ha ten zuiden van de boerderij en zwettend aan het Boterdiep, 2½ ha aan de overkant van de weg en ongeveer 4 ha ten westen van het Boterdiep, waar in de jaren 1930-1940 enkele arbeiderswoningen op gebouwd werden. Dit perceel lag tot aan de Barmerweg. Door het graven van het Boterdiep in 1665 wordt het bedrijf aanmerkelijk kleiner en komt aan weerszijden ervan te liggen. Of het een edele heerd is geweest is niet te bewijzen. Wel wordt de naam Butsmyta genoemd in verband met deze boerderij.
In een schotregister van 1721 werd Goitsen Isebrandt als gebruiker genoemd. In 1763 verkopen de voogden over de minderjarige kinderen van Pieter Carsies en Albertje Alberts de boerderij aan Evert Pieters en Lysabeth Harkes.
In 1806 wordt Sikke Jans Zandt, gehuwd met Aaltje Pieters Dooiers, eigenaar. Zij wonen in Oosternieland op Meyema en zij laten in 1813 de boerderij publiek verkopen.

Lees meer...

Weersemaheerd Veilingweg 23


foto: Hans Sas

Bewoners: T. M. Kruijer en J. G. J. Speelman
Grootte: 64.60.00 ha
Gebouwen:1848 nieuwbouw boerderij, 1900 bouw tweede schuur, 1928 renovatie woongedeelte en 1975 bouw werktuigenloods

De Weersemaheerd wordt reeds vermeld in een "clauwboek" uit 1472 waarin ook Peter Ielders als gebruiker wordt vernoemd.
In 1776 zijn bewoners Naniko Wibbes en Frouke Meinardi. Zij hertrouwt in 1785 met Lambertus van der Tuuk en bij de boerderij zijn dan in gebruik 77 ½ grazen land. In 1806 wordt de boerderij voor ƒ 13.650,- overgedragen aan Sybrand Meinardi en Trijntje van Weerden. Zij zijn in mei 1805 getrouwd.
In 1816 wordt na afbraak van de borg Scheltkema-Nijenstein, 13 ¼ ha land bijgekocht. Het perceel heet nog altijd Nijstain. Sybrand Meinardi ertft van zijn vader ook de Barmerheerd. Na zijn overlijden in 1819, hertrouwt zijn weduwe Trijntje van Weerden met, Doewe Jacobs Elema.
In 1834 krijgt bij boedelscheiding Roelina Meinardi gehuwd met Harm Pieter Smedema de Barmerheerd, en Johannes Meinardi gehuwd met Jantje Knol, de Weersemaheerd.

Lees meer...

Langenhuis Doodstilsterweg 3


foto: Hans Sas

Bewoners: J.B. Smits en E.J.A.P. Flipsen
Grootte: 70.14.44 ha
Gebouwen: 1624 vernieuwing van het woonhuis en schuur. 1814 grote schuur. 1853 kleine schuur. 1855 tussenkap voor- en tussenhuis vernieuwd.
1925 losstaande schuur. 1996 nieuwe schuur en de achtergevel van de bestaande schuur vernieuwd.

De boerderij was eens een "uithof" van het klooster Rottum en draagt reeds voor 1600 de naam "Langenhuys". Bij de reductie van 1594 vervalt de eigendom van het land aan de provincie.
In 1595 wordt als bewoner van de boerderij Isebrandt Janssens "tho Langenhuys" genoemd.
In 1614 is dit Jacob Jansen en in 1619 Peter Jacobs en zijn vrouw Trijne, die 124 grazen land gebruiken en klaarblijkelijk in 1624 overgaan tot verbouwing van het voorhuis. Gevelsteen in de oostmuur: P.I.-Ao 1624 en de letters T en H, geflankeerd door twee wapenschilden.
Omtrent de letters T en H bestaat een veronderstelling inzake de betekenis. De steen is vermoedelijk afkomstig van de schouw in het huis en zou later in de muur zijn gemetseld.

Lees meer...

Maarlandhoeve Havenweg 54 Uithuizen

Bewoners : J. Beukema en G. Boonstra
Grootte : 3.83.85 ha
Gebouwen : 1840 huis, 1854 schuur en 1926 verlenging schuur

De aan de Oude- Meedstermaar grenzende landerijen worden vroeger Maarland genoemd. Hieraan dankt de tegenwoordige boerderij, onttrokken aan de landbouw, zijn naam.
De plaats ontstaat in de negentiende eeuw op voormalig pastorieland van de hervormde gemeente Uithuizen. Aanzet daartoe is de bouw omstreeks 1839 / 40 van een fors en hoog onderkelderd landhuis door Adolf Niklaas Eikema (1803-1851), deurwaarder en landeigenaar. Voorheen was hij landbouwer op Tocama doch als zijn vrouw in 1839 sterft, moet hij elders een heenkomen zoeken. Aldus laat hij het voorname huis aan het Boterdiep bouwen. In 1840 ging de schuur door brand verloren.
Adolf N. Eikema hertrouwt met Alegunda Eikema (†1846) en daarna met haar zuster Marika Eikema. De beide zusters zijn familie van Adolf Eikema.

Lees meer...

Veldzicht Trekweg 48

Bewoners: C.H.A.Popkema-Gorter
Grootte: 2.28.97 ha. woonboerderij

In de 19e eeuw lagen ten westen van het Boterdiep enkele losse percelen land. Jozua Rouaan verkreeg één van die percelen in 1855 uit de ouderlijke nalatenschap. De betreffende ouders waren Jan Jozua Rouaan en zijn vrouw Silberdina Grimmius. De erven Jozua Rouaan verkochten het geheel in 1878 aan Jacobus Jacobs Bouwman, gehuwd met Hilje Hilbrands Venhuis. Deze verkochten hun bezit in 1889 aan Klaas Wiersema en Pieterke Weessies. In 1933 werd het bedrijf, na het overlijden van Pieterke Weessies publiekelij verkocht aan Jacob Gorter en zijn vrouw Hilje Rengers. Ook kwam er in dat jaar een nieuwe woonhuis. In 1936 ging het bedrijf over aan Klaas Sieert Gorter, kweker van beroep. Hij was getrouwd met Aaffien Harmanna Geessien Buiskool. En in 1939 bouwde hij twee druivenkassen.

Lees meer...

Trekweg 50

Bewoners:
Grootte: 1.09.70 ha. woonboerderij

Deze in 1925 /26 gebouwde boerderij was oorspronkelijk een tuinderij. Bouwers waren Jacobus Rop en Derktje Bolt. Het land kochten ze van Alje Langeland en Martje Sietsema Na het overlijden van Derktje Bolt erfden de kinderen het geheel en werd het toegescheiden aan Jan Rop, gehuwd met Reintje Brandsma.
Jan Rop verkocht het in 1967 als weduwnaar aan Geert Venhuizen, gehuwd met Roelfina de Haan. Van 1968 tot 1972 liet deze het bedrijf verbouwen tot varkensmesterij en kwam in 1972 op het bedrijf wonen.

Lees meer...

Verklarende woordenlijst

beklemming: vaste altoosdurende huur voor land, die de meier aan de eigenaar is verschuldigd.
bunder: een hectare
gras, grazen: een koegras = ca. een halve hectare, een schapegras = ca. 1000 m²
koegras: oppervlakte die een koe in één dag graast = ca. ½ ha.
heerd: langgerekte strook land, soms 3 - 5 km lang
heerd land: landbezit van ca. 30 grazen of jukken met daarop een eigen huis of boerderij
heerd, edele: een (stenen) behuizing met minstens 30 juk /grazen land, de eigenaren van een edele heerd spraken bij toerbeurt recht in een bepaald gebied
juk: ca. een halve hectare
meier: boer die een vaste huur verschuldigd is aan de landeigenaar, maar zelf eigenaar van de behuizing is
schotregister: registers ten behoeve van waterschapsbelasting, het dijkschot. In Groningen worden deze lijsten aangeduid met de verzamelnaam schotregister


plattegrond


Bovenstaande gegevens en artikelen zijn grotendeels afkomstig uit diverse boerderij boeken zoals bijv.:"Boerderijen op Het Hogeland", uitgegeven door
Stichting Boerderijenboek Het Hogeland en
"Boerderijenboek Middelstum-Kantens", uitgegeven door Stichting Boerderijenboek Middelstum-Kantens.